Ballada dla bandyty

Ivan Olbracht (1882-1952), pisarz, syn czeskiego pisarza i adwokata Antala Staška.
W 1933 roku wydał powieść Nikoła Szuhaj zbójnik. Inspiracją do napisania książki był pobyt na Rusi Zakarpackiej oraz informacje, jakie zebrał na temat Nikoły Szuhaja, autentycznej postaci ze wsi Koloczawa, wokół której powstało wiele legend. Chociaż punktem wyjściowym powieści były realne wydarzenia, Olbracht nie napisał realistycznego czy naturalistycznego dramatu o zbrodni i karze, lecz epicką syntezę rzeczywistości i poezji, sięgającą do ponadczasowości i i symboliki mitu. Nie oznacza to jednak, że pomijał fakty.

Balladyczna historia o miłości, zdradzie i umiłowaniu wolności zainspirowała w latach siedemdziesiątych  twórców skupionych wokół brneńskiego teatru Husa na provázku. Tak powstała w 1975 roku słynna Balada pro banditu, spektakl muzyczny, wystawiany przez wiele teatrów, popularny przede wszystkim dzięki niezapomnianym piosenkom.

Informujemy, że w przedstawieniu pojawia się dym i dźwięk strzałów broni palnej.

Nie ma nie ma chłopca
orła z Koloczawy
Zdradźcie nam grabarze
gdzie jest pochowany

Ponad górami głos:
Taki zbójnika los
zamiast wina woda
szkoda chłopca szkoda
nie ma nie ma go

Szuhaj zginął marnie
o tym szepcą skały
Wilki go rozniosły
kruki rozdziobały

Wichry go rozniosły
aż na krańce świata
kruków czarne stado
nad polami lata